De Nieuwe Gaanderij in Antwerpen is een corridor die ooit het midden hield tussen elegantie en alledaags gemak, een binnenstraat die de mensenstroom van de Huidevettersstraat naar de Korte Gasthuisstraat begeleidde. Vandaag haast iedereen zich er achteloos voorbij. Mensen duiken via deze doorgang sneller naar de volgende winkel, de volgende afspraak, de volgende verplichting, zonder nog te registreren wat deze plek architecturaal ooit wilde zijn: een modernistische passage met glas, ritme en licht, ontworpen om traag te bekijken eerder dan om doorheen te rennen. Een winkelgalerij als belofte, maar nu vooral een echo.
Precies in die vergetelheid nestelt zich de pop-up / editie van The Frog Gallery. Alsof de leegte zelf uitnodigde om opnieuw gelezen te worden. De doeken van Philip Aguirre brengen kleur en stilte tegelijk, en precies daardoor vangen ze iets van de architecturale melancholie van de Nieuwe Gaanderij. De plek lijkt even te herinneren dat ze ooit ontworpen was als een plek van passage én verblijf, niet enkel als functie maar als ervaring.
Clara Devriendt vat de filosofie van haar galerij mooi samen wanneer ze zegt dat de kikker symbool staat voor transformatie, voor blijven wachten tot het juiste moment, voor springen wanneer het nodig is. Misschien is dit precies zo’n sprong: een tijdelijk oponthoud dat de ruimte terug betekenis geeft, en dat tegelijk de zachte beeldtaal van Aguirre in dialoog laat treden met een architectuur die anders ongezien zou blijven.
De sprong van de galerij: een initiatief dat beweegt
The Frog Gallery ontstond uit een eenvoudig verlangen: kunstenaars tonen op een manier die voor hen klopt, eerder dan op manieren die de markt dicteert. Clara vertelt hoe het initiatief intuïtief groeide uit een eerste tentoonstelling met de kunstenaar Anton Carmen, die een manier zocht om voor het eerst zijn schilderwerk te exposeren. Wat begon als een lokaal experiment, werd snel een nomadisch model waarin de galerij zich aanpast aan de noden van de kunstenaar en van het werk. “Ik wil mij niet vasthangen aan een bepaalde plek,” zegt ze, “maar transformeren naar wat een kunstenaar nodig heeft.”
Die flexibiliteit contrasteert sterk met de rigide, lineaire vorm van de Nieuwe Gaanderij. Het architecturale kader is hier immers onveranderlijk: lange wanden, herhalende vitrines. Een ritme ooit bedacht om rust te brengen in de winkelstad. Vandaag ontstaat een weemoedige spanning, omdat de helderheid van het oorspronkelijke ontwerp nu overschaduwd wordt door verwaarlozing en haast. Zijn doeken brengen niet alleen kleur, maar ook een andere beweging in de ruimte. Ze doorbreken de vermoeidheid van de gaanderij met zachte intensiteit.
Waar de vorige editie van The Frog Gallery een intieme box vroeg om kleine werken te beschermen, vindt dit project juist kracht in openheid. De textielwerken ademen in de ruimte, trekken de toevallige voorbijganger niet naar binnen door te roepen, maar door aanwezig te zijn. Hier wordt de architectuur niet overstemd door kunst, maar opnieuw wakker gemaakt.
Textiel als poëzie, een nieuwe taal voor Aguirre
Philip Aguirre vertaalt zijn herkenbare sculpturale beeldtaal voor het eerst naar textiel. Het is verrassend hoe vanzelfsprekend die transformatie aanvoelt. Zijn figuren, vaak op het breekpunt van kwetsbaarheid en kracht, krijgen hier een nieuwe zachtheid. De uitgesneden contouren suggereren beweging zonder details, een mens zonder identiteit maar vol aanwezigheid. Ze ademen eenvoud, maar dragen verborgen lagen.
De oorsprong ligt in Senegal, waar Aguirre al decennialang werkt en leeft. De kleuren, de patronen, de ritmes van stoffen, de manier waarop lichamen daar gehuld zijn in kleur: al die ervaringen vormen de basis voor deze textielreeks. “Hij was geïnspireerd door de kleuren, de stoffen, wat mensen dragen,” vertelt Clara. “En zo heeft hij zijn poëtische beeldtaal naar een ander medium gebracht.”
Het werk dat centraal hangt in de galerij toont een witte figuur met de armen boven het hoofd, licht en vormloos genoeg om te transformeren in elk verhaal dat de kijker meebrengt. De horizontale kleurbanen achter de figuur suggereren een landschap dat tegelijk aards en metaforisch is. De warme oranjerode bovenkant voelt als een brandende Senegalese hemel, de donkere onderlaag als een nacht die langzaam oprukt. De figuur overlapt nacht en dag, universeel aanwezig.
De samenwerking met een kleermaker in Senegal geeft het project een sociaal én materieel fundament. Aguirre snijdt de vormen zelf uit, als collages die hij opnieuw moet harmoniseren. Ze worden vervolgens door de kleermaker aan elkaar gezet. Het feit dat deze samenwerking leidde tot de oprichting van een atelier, tot nieuw gereedschap, tot duurzame verbondenheid, maakt deze doeken zowel esthetisch als menselijk.
Een lichte pauze in een zwaar oeuvre
Interludium is goed gekozen als titel. Niet omdat het werk vrijblijvend is, maar omdat Aguirre zichzelf hier (wellicht) een adempauze gunt. Hij bereidt grotere tentoonstellingen voor, onder meer in het KMSKA. Dit project voelt als een tussenmoment waarin lichtheid mogelijk wordt. “Hij wou iets tonen dat doet glimlachen,” zegt Clara. “Iets dat luchtig, niet te zwaar is.”
Toch zijn veel van zijn onvervreemdbare thema’s zichtbaar aanwezig. In de kleine sculpturale werken, een bronzen omhelzing of een keramische figuur, herleeft de mens die op de grens van leven en verlies balanceert. Clara wijst op een werk dat geïnspireerd is door het beeld van een aangespoelde vluchteling die door een agent omarmd werd. Het is een thema dat nog steeds schrijnend actueel is, maar dat Aguirre steeds op een menselijke, niet-moraliserende manier benadert. “Hij zal nooit met een wijzende vinger werken,” zegt Clara. “Hij gebruikt steeds een subtiele ondertoon.”
De Nieuwe Gaanderij als tijdelijke schuilplaats
De Nieuwe Gaanderij krijgt dankzij deze tentoonstelling een nieuwe rol: die van tijdelijke schuilplaats voor een beeldtaal die zacht en helder tegelijk is. Clara koos bewust voor deze plek omdat Aguirre ze kende uit vroegere tijden, toen de Gaanderij nog een levendige doorgang was. Vandaag herkent men de architectuur amper nog. De glazen puien zijn in rust verzonken. Haastige passen negeren de ritmische uitsnijdingen van ruimtes. Mensen lopen erdoorheen alsof de Gaanderij niet langer bestaat.
Maar Aguirres doeken brengen de ruimte opnieuw in focus. Ze hangen als vlaggen die herinneren dat architectuur pas betekenis krijgt wanneer ze gebruikt wordt, wanneer ze de kans krijgt om een blik te vangen, wanneer iemand vertraagt.
The Frog Gallery is hier precies op het juiste moment neergestreken. Niet om te blijven, maar om te markeren dat kunst een plek kan transformeren door er simpelweg aanwezig te zijn. De gaanderij zucht even, ademt weer, herinnert zich dat ze ontworpen werd voor meer dan voorbijrazen.
De figuur op het doek, armen boven het hoofd, lijkt dat moment van herstel te belichamen. Een lichaam in overgang, een mens die pauzeert terwijl de rest van de stad verder raast. Het is een beeld dat blijft hangen wanneer je opnieuw wordt opgenomen in de stroom van de omringende winkelstraten.
Interludium by Philip Aguirre y Otegui
De Nieuwe Gaanderij van Antwerpen 70
Huidevettersstraat 38/40
Open all weekends in December from 14-16u
Ontdek meer van Kunstflaneur.be
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.