De raket steeg gisteren op. Om precies te zijn: gisteren, 12 juni 2026, opende SpaceX op de Nasdaq onder ticker SPCX, aan 135 dollar per aandeel, met een waardering van 1,75 biljoen dollar. De grootste beursintroductie in de geschiedenis ooit. Groter dan Saudi Aramco. Groter dan alles wat ooit een koers kreeg. Enkele uren later sloot Wall Street met een slotkoers van 161.11 dollar op de tabellen. Musk kwam, zag en overwon.

Ik stond eergisteren voor een schilderij.

Niet een bijzonder schilderij. Een werk van middelmatige afmetingen in een ruimte die naar oude vloer rook, ergens in een stad die zichzelf nog niet helemaal had opgegeven aan de horeca. Het hing er al een tijdje. Het zou er nog een tijdje hangen. Niemand bood er 135 dollar voor. Niemand had er een roadshow voor georganiseerd met vijfentwintig begeleidende banken en vijftienhonderd geselecteerde retailinvesteerders in een zaal met catering.

Ik bleef staan. Dat is mijn methode.

144 jaar voor één ochtend

Laat ons even rekenen, zoals de flaneur soms doet - niet uit liefde voor cijfers, maar uit ongemak voor de stilte die ze achterlaten. 75 miljard dollar haalt SpaceX op met deze emissie. Het jaarbudget van de Vlaamse overheid voor cultuur bedraagt ongeveer 520 miljoen euro. Als u dat even deelt, komt u uit op een getal dat pijn doet. Ruwweg 144 jaar Vlaams cultuurbeleid voor één beursgang. Eén ochtendhandel.

Ik zeg dit niet om te klagen. De flaneur klaagt niet. Hij observeert, licht geamuseerd, licht benauwd.

Wij hebben het uitgevonden

Maar laat ons eerlijk zijn: wij in de kunstwereld begrijpen dit spel beter dan wie ook. Wij hebben het immers uitgevonden.

De vernissage is de roadshow. De catalogustekst is de prospectus. De galeriehouder is de investment banker in een beter pak - of slechter, afhankelijk van de galerie. Het kunstwerk zelf is het aandeel: een object waarvan de waarde grotendeels bestaat uit het collectieve geloof dat het waarde heeft, gevoed door schaarste, verhaal en de juiste monden die op het juiste moment de juiste dingen zeggen.

Damien Hirst begreep het. KAWS begrijpt het. Hockney begreep het. Beeple verkocht in 2021 een NFT voor 69 miljoen dollar en niemand vond dat wezenlijk vreemder dan een Hockney die voor een gelijkaardige en zelfs hoger prijs van de hand gaat. Wij hebben altijd al dromen verkocht aan mensen. Elon Musk is gewoon een late leerling met betere brandstof.

De structuur van het geloof

Het fascinerende aan de SpaceX-IPO is niet de grootte. Het is de structuur van het geloof.

Want de cijfers zijn niet fraai. De AI-divisie - xAI, de Grok-stack, de Colossus-server - verbrandde in het eerste kwartaal van dit jaar 7,72 miljard en boekte 2,47 miljard dollar operationeel verlies. Dat staat zwart op wit in de prospectus, voor wie die leest. De roadshow gaat echter niet over verlies. De roadshow gaat over de toekomst. Over Starship en Mars. Over het idee dat wie nu instapte, straks kan zeggen dat hij erbij was.

Wacht. Dit ken ik.

Dit is precies het gesprek op elke vernissage van een kunstenaar die nog geen werk verkocht maar waarvan iedereen weet dat het gaat gebeuren. Het geloof komt voor de waarde. De waarde volgt het geloof. Of niet. Maar tegen die tijd heeft u al ingekeken.

Wie rustiger slaapt

Ik denk aan de mens die gisterochtend wakker werd en voor de eerste keer SPCX kocht. Die de grafiek volgde. Die de koers zag stijgen, of dalen, en daarin een verhaal las over zijn eigen oordeelsvermogen.

Ik denk aan de mens die gisterochtend een galerie binnenstapte en voor een schilderij bleef staan. Die niets kocht. Die gewoon keek.

Ik weet niet wie er beter aan toe is. Maar ik weet wie rustiger slaapt.

Terug op aarde. De raket steeg. Alles ging naar de maan. Ik bleef op aarde staan, voor een werk van middelmatige afmetingen in een ruimte die naar oude vloer rook.

Het hing er al een tijdje.

Het zal er nog een tijdje hangen.