Deze column is ironisch bedoeld. De toon overdrijft bewust, karikaturiseert en speelt met clichés om niet zozeer Gen Z-kunstenaars te bespotten, maar wel de mechanismen, verwachtingen en zelfbeelden die vandaag rond kunstenaarschap circuleren. De ironie fungeert als vergrootglas: wat herkenbaar is, wordt net iets te scherp aangezet; wat absurd lijkt, is vaak slechts een halve stap verwijderd van de realiteit.

Met andere woorden: wie zich licht ongemakkelijk voelt bij het lezen, leest waarschijnlijk juist goed.

Ik ben een Gen X, een voortbrengsel van de boomers, maar zelf gedoemd om als verloren generatie door het leven te gaan. Ik stam uit een tijd waarin kunstenaars wakker werden met verf aan hun vingers en twijfel in hun hoofd.

Vandaag begint de artistieke dag elders. Niet in het atelier maar in een feed. Niet met stilte maar met notificaties. Deze column is geen pamflet en geen diagnose. Het is een dagboek zonder namen omdat (of is het ‘opdat’) iedereen zich erin kan herkennen. Of liever nog zichzelf erin kan betrappen.

Hij wordt wakker rond 10u43. Niet omdat de muze hem riep maar omdat zijn telefoon het toestond. De eerste handeling is geen strekken, geen denken, geen kijken naar licht. Het is scrollen. Instagram, TikTok, Slack van een collectief dat tijdelijk horizontaal georganiseerd is wat betekent dat niemand verantwoordelijkheid draagt maar iedereen een mening heeft.

In bed checkt hij of hij nog relevant is. Relevantie is een fragiel organisme. Het leeft bij gratie van algoritmen en sterft bij afwezigheid van engagement. Eén story minder en je bestaat niet meer. Eén dag offline en je carrière wordt een conceptueel werk.

Studio practice aka de slaapkamer

Koffie wordt besteld via een app. De mok is keramiek, handgemaakt ironisch. De koffie heet ethical wat betekent dat iemand anders zich schuldig voelt in jouw plaats. Terwijl hij wacht, post hij een selfie. Geen glimlach. Authentiek lijden werkt beter. Caption studio days. De studio is zijn slaapkamer, zijn keuken of een coworking space waar stilte optioneel is en identiteit verplicht.

Rond kwart na elf begint het artistieke werk. Dat wil zeggen research. Research betekent het herbekijken van dezelfde beelden die iedereen al heeft gezien maar dan met de juiste woorden eronder. Cocreatie, context-afhankelijk of maatschappelijk relevant. Liefst alles samen.

Zoom urgentie en andere lege woorden

Om twaalf uur is er een Zoom meeting met een curator van 29 die zichzelf emerging noemt maar al drie keer een burn-out had. Ze praten over urgentie, over zichtbaarheid, over hoe belangrijk het is dat kunst nu iets zegt. Niemand zegt iets, maar iedereen knikt. Het project heeft nog geen titel maar al wel een subsidieaanvraag.

Lunch is plantaardig. Niet uit overtuiging maar omdat vlees te voor de hand liggend is. Tijdens het eten beantwoordt hij e-mails – of beter – hij formuleert waarom hij vandaag niet kan antwoorden. Mentale ruimte is schaars. Grenzen stellen is performatief noodzakelijk.

Het artist statement als hoofdwerk

In de namiddag wordt gewerkt aan een update van zijn artist statement. Dat document wordt belangrijker dan het werk zelf. Het werk mag falen, het statement niet. Het moet vloeibaar zijn open en vooral moreel correct. Elke zin wordt gewogen op mogelijke toekomstige verontwaardiging. Schrijven over kunst met een ingebouwde ‘verontschuldigingsdisclaimer’.

Rond drie uur post hij iets over zijn proces. Niet het resultaat, dat komt later. Misschien ooit. Het proces is veilig. Kan niet bekritiseerd worden. Een artistiek proces is altijd interessant zolang het niet af is. Af zijn betekent keuzes maken. En keuzes uitsluiten is problematisch.

Activisme tussen twee posts

Er is ook nog activisme. Dat hoort erbij. Kunst zonder standpunt is decoratie. Dus deelt hij een infographic. Niet omdat hij die begrijpt maar omdat niet delen erger is dan fout delen. Stilte is geweld. Twijfel is privilege. Complexiteit is verdacht.

Rond vijf uur treedt de vermoeidheid op. Niet van het maken maar van het aanwezig zijn. Aanwezig zijn is een voltijdse job geworden. Er moet gereageerd worden, geliket, gedeeld. Netwerken maar dan horizontaal. Vriendschappen sluiten met strategisch voordeel. Alles is relatie alles is potentieel alles is tijdelijk.

Opening warme wijn en zichtbaarheid

’s Avonds is er een opening. De ruimte is wit de wijn warm de gesprekken identiek. Iedereen kent elkaar, maar niemand iemand echt. Er wordt gesproken over visibility fatigue terwijl iedereen elkaar scant op relevantie. Wie exposeert waar wie wordt opgepikt wie valt weg. Wegvallen is geen tragedie meer het is een update.

De Gen Z kunstenaar staat erbij, luistert, knikt. Hij maakt een foto van een werk waar hij niets bij voelt, maar dat goed zal doen op zijn feed. Caption volgt later. Eerst naar huis of naar een afterparty of naar bed. Zelfzorg is belangrijk.

Nachtgedachte: kort want morgen is er weer content

Thuis post hij nog één story. Iets reflectiefs dat klinkt als een inzicht maar niets oplost. Het aantal likes bepaalt zijn slaapkwaliteit. Morgen begint alles opnieuw.

En heel even vlak voor het scherm uitgaat is er een gedachte. Wat als hij morgen niets post. Als hij gewoon kijkt. Wat als kunst niet meteen hoeft te reageren.

Maar dan trilt zijn telefoon. Een nieuwe melding. En de gedachte verdwijnt netjes gearchiveerd onder later.