Ik heb Pianos niet gezien. Ik ken de zeven werken van Muller Van Severen alleen van de foto's van fotograaf Frederik Vercruysse. Tim Van Laere toont ze in Rome, hun tweede solotentoonstelling in de galerie, van 14 november tot 6 februari. Voor een flaneur is dat een eerlijke plek om te beginnen: ik sta voor de etalage en niet in de zaak. Soms zie je door het glas meer dan binnen, omdat het geluid er niet door komt. En geluid is net wat in deze tentoonstelling ontbreekt.
Zeven instrumenten die zwijgen
De foto lijkt op een toneel. In een oude fabriekshal, onder een zaagtanddak dat het daglicht in stroken naar binnen laat, staat een vloer van multiplex een handbreed boven het beton, als een podium waarop het concert al voorbij is. Van links naar rechts lopen de zeven vormen als letters van een reuzenalfabet: een rood vlak en een oranje kast vooraan, groot en zwaar, een groene haak in het midden, een zwarte golf tegen de achterwand, een blauwe balk die boven alles zweeft, een crèmekleurig volume dat scheef op zijn flank ligt en helemaal rechts een bordeauxrode boog die aan de muur hangt. Ze vormen een woord dat je niet kunt lezen, zoals hun muziek niet te horen is. Ze staan, liggen en hangen alsof elk zijn eigen zwaartekracht heeft meegebracht. Kijk dan naar de bollen. Zes witte lichten, telkens op een andere hoogte: hoog op de blauwe balk, boven op de groene haak, halverwege de zwarte golf, laag onder de bordeauxrode boog. Samen tekenen ze een melodie die stijgt en daalt, noten op een notenbalk zonder lijnen. Alleen het rode vlak blijft donker, een rust in de partituur. En dwars door het rechterdeel van het beeld loopt een stalen zuil van vloer tot dak, een maatstreep die niemand heeft gezet.
Een piano man zonder man
Billy Joels Piano Man speelt zich af in een bar vol vaste klanten. Ze komen niet voor de muziek maar om even te vergeten, en de pianist is hun biechtvader met een fooienpot. Bij Muller Van Severen is de man verdwenen en de bar gebleven. Waar anders een klavier zou zijn, wacht een tafelblad. De piano is kast geworden, bank, tafel of wandobject: meubilair voor wie de toetsen nooit heeft durven aanraken. Wie daar gaat zitten, speelt geen deuntje. Hij schrijft een brief, of de rekening. De eenzame drinkers uit Joels lied zouden hier een plek vinden, alleen met hun gedachten en een lamp. Niemand vraagt hen nog om een liedje. Dat is misschien de stille belofte van dit werk: eindelijk een piano voor wie geen piano kan spelen.
The piano has been drinking
Dan Tom Waits. In zijn lied van 1976 is de verteller stomdronken en geeft hij het instrument de schuld. De piano heeft gedronken, de hele bar zwalpt, alleen hij staat nog recht. Bij Waits is de piano geen instrument meer maar een drinkebroer, een medeplichtige. De piano's van Muller Van Severen lijken op het eerste gezicht het nuchtere tegendeel: strak gelakt, kleurvast, zonder één valse noot, want zonder noten. Kijk nog eens. Het rode volume helt over. Het crèmekleurige ligt op zijn flank. Het bordeauxrode hangt als een omgekeerde haak aan de muur, met zijn lamp vlak boven de vloer. Misschien heeft de piano toch gedronken. Hij is alleen keurig gelakt naar huis gegaan. Je zou aan Chet Baker kunnen denken, aan een jazzclub laat op de avond. Ik denk eerder aan sluitingstijd, wanneer de stoelen al op de tafels staan, de muzikant vertrokken is en alleen de lampen nog wakker zijn. Niemand heeft gezegd dat we naar huis moeten.
Ceci n'est pas un piano
Piano is in het Italiaans ook een verdieping, en dat is in Rome geen toeval. De planken en tafelbladen vormen kleine architecturen van niveaus, gestapelde verdiepingen voor dingen die niet klinken. Op de foto zie je het spel groter worden: de vloer is een podium, de wand een decor, de zuil een maatstreep. De hele hal wordt een piano met verdiepingen. Je zou aan Duchamp kunnen denken, maar dit is geen readymade: de piano wordt niet verplaatst maar heruitgevonden. Ik kies voor Magritte. Een object dat zijn vorm houdt en zijn functie verliest, met een maan die binnenshuis brandt. De piano zwijgt, maar verdwijnt niet. Het klinkt als een wijsheid. Het is ook de beste omschrijving van een kater.
Muller Van Severen. Pianos
Wat: zeven gelakte sculpturen die de vorm van een piano hebben, maar dienen als kast, tafel, bank of wandobject
Waar: Tim Van Laere Gallery Rome, Palazzo Donarelli Ricci, Via Giulia 98, 00186 Rome
Wanneer: 14 november 2026 tot 6 februari 2027
Open: dinsdag tot zaterdag, 13 tot 18 uur
Info: timvanlaeregallery.com, info@timvanlaeregallery.com
Beeld: Frederik Vercruysse
Ontdek meer van Kunstflaneur.be
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.