In de Galerie Nosbaum Reding in Luxemburg hangt geld aan de muur. Groot geld. Een Luxemburgse 500 frank uit 1963, uitvergroot tot twee meter breed, geschilderd in waterverf door de Thaise kunstenaar Tawan Wattuya. Je kijkt ernaar zoals je naar een bankbiljet kijkt dat je al jaren niet meer in handen hebt gehad: met een mengeling van herkenning en vervreemding, alsof je een oude kennis tegenkomt die je naam niet meer weet.

Bankbiljetten die niemand meer ziet

De tentoonstelling heet simpelweg Money, en die titel is geen understatement. Wattuya schildert bankbiljetten van over de hele wereld, in waterverf op papier, elk werk honderd bij tweehonderd centimeter groot. Een Brits pond uit 1978, met Elizabeth II in haar jonge jaren, groen als oud koper. Een Israëlisch biljet waarop Einstein staat, die er verbaasd bij kijkt, alsof hij de wisselkoers niet begrijpt. Een Chinese yuan met Mao, turquoise en onverstoorbaar. En een Belgische 500 frank uit 1998, met de mannen van Magritte die nog altijd rondlopen in hun bolhoeden, nu uitlopend in aquareltinten die vervagen als nat papier in de regen.

Wattuya is opgeleid aan de Faculteit Schilder-, Beeldhouw- en Grafische Kunsten van de Silpakorn Universiteit in Bangkok, en heeft een uitgebreide internationale carrière achter de rug. Zijn werk is doorgaans gebaseerd op beelden uit de popcultuur: schoonheidskoninginnen, politici, stripfiguren, beroemdheden. Gezichten die iedereen kent en niemand echt ziet. In zijn Money-reeks past hij dezelfde logica toe op bankbiljetten: objecten die we dagelijks aanraken zonder ze ooit te bekijken.

De meest verspreide kunstvorm ter wereld

Want wanneer heb je voor het laatst echt naar een bankbiljet gekeken? Niet om het te tellen, maar om het te zien. De gravures, de watermerken, de portretten, de architectuur op de achterkant. Bankbiljetten zijn misschien wel de meest verspreide kunstvorm ter wereld, gedrukt in miljoenen exemplaren, in elke broekzak aanwezig, maar volledig onzichtbaar door hun alomtegenwoordigheid.

Wattuya maakt ze zichtbaar door ze te vergroten en te vervagen tegelijk. De waterverf laat de contouren uitlopen, de kleuren bloeden door in elkaar, de gezichten worden vager en tegelijk indringender. Het zijn geen kopieën meer, het zijn gedaanteverwisselingen. De Luxemburgse 500 frank verliest zijn financiële gezag maar wint aan schoonheid. De Belgische frank, al jaren uit omloop, krijgt iets melancholisch, een soort nostalgie voor een Europa dat er niet meer is.

Witwassen als kunstvorm

Curator Wutigorn Kongka, assistent-professor aan het King Mongkut's Institute of Technology in Bangkok, schrijft dat Wattuya al deze bankbiljetten eigenlijk witwast, maar dan omgekeerd: niet om geld te verdoezelen, maar om het te transformeren tot kunst. De handtekening van de schatkistbewaarder op elk biljet wordt als het ware vervangen door die van de kunstenaar. Het zijn Wattuya’s bankbiljetten nu.

Er zit iets grappigs in die redenering, maar ook iets dat wringt op een goede manier. Want de vraag die de werken oproepen is niet alleen esthetisch. Elke munt heeft een andere wisselkoers, een andere koopkracht, een andere politieke lading. Op de muur van de galerie hangen ze naast elkaar alsof ze gelijkwaardig zijn, twee meter breed, elk op hetzelfde papier, in dezelfde techniek. De yuan naast het pond naast de frank. Plotseling zijn ze dat ook.

Wat morgen niets meer waard is

Wat vandaag waardevol is, kan morgen niets meer zijn. Dat weet iedereen die de Belgische frank nog in handen heeft gehad, of de Griekse drachme, of de Duitse mark. Wattuya maakt van die kwetsbaarheid geen politiek manifest, maar een visueel gegeven. De verf loopt uit. Het biljet lost op. Wat overblijft is het schilderij.

En het schilderij kost geld.

Money, Tawan Wattuya, Gallery Nosbaum Reding, Luxemburg. Te zien tot 29 augustus 2026.