Musketon, de kracht van het detail

Bert Dries, beter bekend als Musketon, is een kunstenaar die de digitale wereld naar zijn hand zet. Zijn werk is een explosie van kleur en detail, volledig opgebouwd uit vectorillustraties die tot op het absurde niveau van 64.000 procent kunnen worden ingezoomd. Die maniakale precisie en kenmerkende stijl leverden hem internationale erkenning op. Topmerken als Nike, Coca-Cola en Adobe klopten al bij hem aan, maar net zo belangrijk vindt hij zijn eigen autonome projecten, waarin hij de balans zoekt tussen artistieke vrijheid en commerciële haalbaarheid.

Op Valentijnsdag maakt Musketon tijd vrij voor een gesprek. In zijn studio in Gent, met een kop koffie in de hand en zijn onafscheidelijke pet op het hoofd, praten we over zijn evolutie als kunstenaar, de spagaat tussen kunst en commercie en de uitdagingen van een artiest die zijn eigen pad baant in een digitaal tijdperk.

Je werk staat bekend om zijn extreme oog voor details. Hoe kun je dan weten of beslissen wanneer een werk eindelijk af is?

‘Eigenlijk nooit,’ lacht Musketon. ‘Het enige wat bepaalt dat een werk klaar is, is de deadline. Als die er niet zou zijn, zou ik wellicht verder blíjven werken.’

Hij legt uit dat zijn proces altijd begint met diepgaande research. ‘Neem bijvoorbeeld mijn recentste werk, een interpretatie van het Lam Gods. Dat begon niet gewoon met tekenen, maar met een dagenlange studie van het origineel. Hoe is het opgebouwd? Wat was de historische context? Welke technieken gebruikten Van Eyck en zijn tijdgenoten? Die fase is misschien wel de moeilijkste, want eenmaal je beslist hebt hoe je het werk aanpakt, is er geen weg terug.’

Daarna volgt het leukste deel: de details. ‘Ik voeg graag elementen toe die pas opvallen als je heel diep inzoomt. Kleine verwijzingen, verborgen boodschappen, texturen die nauwelijks zichtbaar zijn op het eerste gezicht. Die obsessie voor details zorgt ervoor dat mensen jaren later nog steeds nieuwe dingen ontdekken in mijn werk. En eerlijk? Ik vind het fantastisch dat iemand na al die tijd plots een miniatuurfiguurtje of verborgen symbool spot waar ik uren aan heb gewerkt.’

Toch is het loslaten moeilijk. ‘Soms denk ik: had ik maar een maand extra, dan had ik er nog veel meer in kunnen verwerken. Maar dat is het gevaar. Kunst moet ook ademen. Op een bepaald moment moet je gewoon durven zeggen: “Dit is het.”’

Je werk wordt wereldwijd erkend. Voel je een verschil tussen België en het buitenland?

‘Zeker. België heeft een fantastische creatieve scene, maar er hangt soms een doe-maar-normaalmentaliteit. Ambitie wordt hier niet altijd toegejuicht. Als je je kop boven het maaiveld uitsteekt, zijn er altijd mensen die je terug naar beneden willen trekken.’

In het buitenland ervaart hij dat anders. ‘In New York moet je luid en duidelijk zeggen wat je doet en waarom je goed bent. Als je dat niet doet, nemen ze je niet serieus. Die attitude heeft me veranderd. Ik durf nu veel meer op de voorgrond te treden en mijn werk met trots te presenteren.’

Toch ziet hij ook voordelen in België. ‘Alles is dichtbij, netwerken is makkelijker. Maar het blijft een kleine vijver. Daarom kijken we momenteel naar markten zoals Azië. Daar gebruiken ze totaal andere sociale media, zoals WeChat en Weibo, en moet je van nul beginnen als artiest. Dat is een uitdaging, maar biedt tegelijk ook enorme opportuniteiten.’

Je werkt vooral digitaal, maar toch wil je dat je werk het scherm verlaat.

‘Ja, absoluut. Een werk alleen op een scherm bekijken, voelt soms kil aan. Daarom experimenteer ik steeds meer met fysieke dragers. Ik werk bijvoorbeeld in 3D om te spelen met lichtinval, reflecties en texturen. Dat geeft mijn werk een extra dimensie.’

Tijdens het gesprek valt me op hoe vaak hij de nauwkeurigheid van zijn artistiek proces benadrukt. ‘Mijn precisie grenst soms aan het obsessieve. Soms kan een schaduw die niet perfect is me dagenlang achtervolgen. Ik weet dat niemand dat detail ooit zal opmerken, maar ik zie het en dat is genoeg om me gek te maken. Het is een soort zelfopgelegde marteling, maar tegelijk ook waarom mijn werk is wat het is.’

Over artificial intelligence in kunst heeft Musketon ook een duidelijke mening. ‘AI kan helpen bij het genereren van ideeën, maar mist nuance en diepgang. Het is goed genoeg, maar nooit exact wat ik voor ogen had. Kunst is meer dan een algoritme. Het is een zoektocht, en dat menselijke aspect zal AI nooit kunnen vervangen.’

Je hebt gewerkt met Nike en Coca-Cola. Hoe combineer je kunst en commercie?

‘Veel merken komen naar me toe omdat ze mijn stijl appreciëren. Dat betekent dat ik binnen een commerciële opdracht toch mijn eigenheid kan behouden. Natuurlijk zijn er compromissen, maar ik zorg er altijd voor dat ik mezelf niet verlies.’

Zijn artistieke strategie is slim en simpel. Hij zorgt dat zijn werk in alle prijsklassen beschikbaar is. Van klein gadget tot werken van meer dan 2 meter grootte. ‘Ik heb verzamelaars die ooit een print van 250 euro kochten en later investeerden in grotere werken. Dat zou via een klassieke galerie wellicht nooit zo verlopen. Toch sluit ik samenwerking met galerieën niet uit. Het is een evenwichtsoefening.’

Bert Dries is niet alleen Musketon, hij is ook de drijvende kracht achter Awkward Flyer, een project dat begon als een grap met affiches en afscheurstrookjes. ‘Die werken zijn speelser, toegankelijker. Ik heb soms het gevoel dat het misschien groter zal worden dan Musketon zelf. En dat is prima voor mij. Kunst hoeft niet altijd bloedserieus te zijn.’

Wat brengt de toekomst?

Eerst moet het Lam Gods-project worden afgerond. ‘We mikken op dit jaar, maar zoals altijd met kunst: er is altijd méér dat je kunt doen.’

En daarna? ‘Misschien Bosch? Maar ik wil niet in een patroon vervallen van enkel oude meesters herinterpreteren. Op lange termijn zie ik mezelf misschien een soort “Factory” oprichten, zoals Warhol, waar ik jong talent begeleid. Maar voorlopig heb ik nog genoeg werk.’ (lacht)

Samenwerkingen met andere kunstenaars interesseren hem ook. ‘De mix tussen digitale en traditionele kunst levert verrassende resultaten op. Ik geloof in kruisbestuiving. Kunstenaars die zichzelf blijven uitdagen, inspireren me.’

Slotgedachte

Musketon blijft een kunstenaar die grenzen opzoekt: tussen digitaal en fysiek, tussen kunst en commercie, tussen Vlaanderen en de rest van de wereld. Zijn extreme oog voor detail, zijn strategisch inzicht en zijn drang naar innovatie maken hem uniek.

‘Ik zie mijn werk als een evoluerend geheel. Wat ik vandaag maak, is een stap in een groter verhaal. Ik ben benieuwd naar waar het me nog zal brengen.’

Dit interview verscheen eveneens bij Entrr.