Kleur is mijn favoriete taal

Kunstenaars scheppen niet alleen kunst, maar ook verhalen. In dit uitgebreide interview verkennen we het verhaal achter de creaties van Stefan Jacobs, de kunstenaar achter het project L’Ecurie de Marcelo. De levendige paarden van L’Ecurie de Marcelo nemen ons mee op een reis door de gedachten van de kunstenaar en de inspiratiebronnen van dit unieke kunstproject.

Het is druk in het Zuid-Spaanse atelier van Stefan Jacobs. Momenteel bereidt hij zich voor op zijn eerste tentoonstelling in Antwerpen. Niet dat hij zijn werk nog moet voorstellen. Het bevindt zich al in collecties van bekende verzamelaars.

Laten we met de deur in huis vallen, vanwaar de artistieke naam Ecurie de Marcelo?

Ik deelde enkele jaren geleden mijn studio met twee Argentijnse kunstenaars. Eén van hen was Marcelo, een beeldhouwer uit Buenos Aires die zonder echt doel zijn tijd kwam doden bij ons.  Al snel ontdekten we dat we veel meer deelden dan enkel een passie voor kunst. Dankzij muziek – van tango tot Jimi Hendrix – en het occasionele Belgische bier op vrijdagnamiddag groeide er geleidelijk een vriendschap die leidde tot het letterlijk samen kneden en boetseren van de eerste sculptuur van mijn gek uitziende paard.  Marcelo werd niet alleen mijn vriend maar ook een mentor. De naam van mijn project is een eerbetoon aan hem en tegelijkertijd ook een stuk van zijn verhaal.

Een verhaal van paarden met een fantasierijke stamboom?

Als kind van een drukker groeide ik op met kleur en de kunst der letteren. Daar lag mijn focus meer dan 25 jaar. De vorm van het eerste paard maakte me ongelooflijk blij, maar ik voelde de nood om er meer kleur aan toe te voegen, laag over laag. Kleur primeert voor mij immers boven de vorm. Toch had ik het gevoel dat er nog een verhaal ontbrak. Het bleef voor mij een koud beschilderd beeld.

Ik ging in stiltemodus, wat uitzonderlijk is. Na drie dagen, om vijf uur ’s ochtends, kreeg ik de ingeving om bloedlijnen te creëren met verschillende achtergronden, als het ware met de paarden te ‘fokken’ en hen te eren met een naam. Het was dus geen proces, maar een momentum dat helemaal in mijn fantasiewereld past.

“Een koud beschilderd beeld,” zeg je, “maar toch met een uitbundig en exotisch kleurenpalet als ik het zo zie.”

Voor mij is kleur op elk moment van de dag en nacht allesbepalend. Kleur reflecteert gevoel, kleur heeft een ziel en overtreft de klassieke vorm van taal. Kleur is overal. Kleur is het meest universele communicatiemiddel dat we hebben, maar we gebruiken het jammer genoeg niet voldoende of eerder onbewust  in ons dagelijkse leven.

Mijn benadering en gebruik van kleur roept pure positieve emotie op.  Sommige van mijn combinaties zijn toegankelijk, sommige hard, sommige uiterst complex of juist heel eenvoudig.  Elke combinatie is mijn vertaling van de muze van een bloedlijn.  Kleur is mijn favoriete taal.

Een mooi beeld dat meer toelichting vraagt. Hoe wordt een bloedlijn kleur?

Een goed voorbeeld is de eerste Antwerpse bloedlijn die ik creëerde: d’Anvers.  Deze bloedlijn is een weerspiegeling van mijn figuurlijk zeer kleurrijke familie, zonder franjes, maar doorspekt met avontuur en verhalen. Dit resulteerde in bont beschilderde sculpturen.  Simpel en toegankelijk.

De vorm van het paard benadrukt fantasie, drukt rebelse schoonheid uit, laat zich fysiek en mentaal aaien, doet lachen en communiceren, is naïef en intelligent.  Het paard heeft niet één betekenis maar is een spiegel van datgene waarmee de toeschouwer het verbindt.

Hoe reageert het publiek op je project?

Toen ik de eerste vijf paarden in Antwerpen presenteerde, wist ik dat het een boeiend project kon worden. De reacties uit uitlopende hoeken en leeftijden, waren positief. Dat motiveert je natuurlijk als kunstenaar om nog mooiere dingen te maken en het verhaal verder uit te bouwen. Wat ik niet had durven dromen was dat er spontaan een community ontstond vanuit de first believers van het project en de families die een paard in hun midden hadden.  Ze zijn maar wat graag aanwezig bij de voorstelling van nieuwe veulens en zijn nieuwsgierig waar hun nageslacht naartoe gaat.

Een aantal verzamelaars die het project een warm hart toedragen, geven feedback tijdens het proces.  Dat zijn mentoren waar ik graag naar luister. Specifieke vragen gaan meestal over de creatie van een persoonlijke bloedlijn. Soms werkt dit, soms niet. Mijn paarden zijn metaforen voor vele zaken en een weerspiegeling van karakters, van kwetsbaarheid en schoonheid en geen kopieën van echte dieren.  Ik creëer een fantasie en de motivatie om te fantaseren.

Ik kan me voorstellen dat dergelijke feedback je energie geeft om het ingeslagen pad te blijven volgen. Never change a winning combination?

Ik hou van uniformiteit in mijn werk, al zou een vluchtige blik op mijn kleurgebruik dat kunnen tegenspreken, en ik het niet de intentie dat te veranderen. Het paard blijft het paard. Elk paard wordt met de hand vervaardigd, dus elk stuk is wel uniek,  maar aan de basisvorm wordt niet geraakt. Ik geloof in repetitie en herkenbaarheid als identiteit.

Ik droom ervan dat het project niet bij mij stopt en dat een belangrijk deel van de toekomst van l’Ecurie de Marcelo bij andere kunstenaars uit alle hoeken van de wereld ligt.  Als mijn creativiteit ten einde zou zijn, hoeft dat niet het einde te betekenen van L’Ecurie de Marcelo.  Ik heb nu al een zeer prettige samenwerking met een Italiaanse Kintsugi-kunstenares waarbij we samen de ziel, de huid, de kwetsbaarheid en de edele schoonheid van een Japanse bloedlijn creëren.  En het lukt. Ik ben ervan overtuigd dat ik met een aantal uitzonderlijke karakters in de wereld, mensen waar ik van kan leren en die een uitzonderlijke visie en talent meebrengen, nog mooiere sculpturen kan neerzetten en toeschouwers kan blijven verrassen. Misschien zijn daar jonge mensen met een frisse visie bij die mijn werk kunnen voortzetten.

Wat mogen de mensen van je verwachten in Antwerpen?

Blijheid en enthousiasme. En vijftien nieuwe paarden met enkele kleurexperimenten.  Maar vooral een openhartige kijk in mijn wereld van kleur en fantasie.

Heb je plannen voor de toekomst?

Meer dan 25 jaar lang heb ik onder de radar geschilderd en dan beslis je om je werk aan de wereld te tonen. En de wereld vindt het leuk, aangrijpend, positief. Dan kan het snel gaan en stapelen de voorstellen zich op. Maar goede ideeën moeten gekneed en soms ook ondermijnd worden, afgebroken en opnieuw opgebouwd. De plannen voor een nieuw project zijn goedgekeurd en de eerste concrete plannen zijn gesmeed. Mijn paarden gaan in een uniek project de wereld rond en we starten volgend jaar in Antwerpen. Heel mijn wereld komt samen in een verhaal dat ik vertel.  I’m a storyteller.

We mogen niet vergeten om ook eens naar je inspiratiebronnen of invloeden te kijken. Je vermeldde eerder al je kleurrijke familie, maar ik neem aan dat die niet de enige bron vormt.

Mijn inspiratie komt vooral uit dagdagelijkse aardse zaken en niet uit de grotere conflicten op deze planeet. Ik hou van tastbare normale zaken, verhalen waar jij en ik deel van kunnen uitmaken. Dan is het overbrengen van een boodschap veel makkelijker. Mentale rebellie begint vanuit je eigen denken en wordt je niet toegeschreeuwd door anderen. Het is niet de herhaling van andermans ideeën, maar komt vanuit je eigen ziel.

Dat bepaalt mijn denkpatronen en dat is wat ik probeer over te brengen aan de toeschouwers van mijn werk. Maar evengoed kan ik beïnvloed worden door schoonheid gemaakt door anderen, door welgekozen woorden al dan niet neergeschreven, door kortverhalen uit iemands leven. Kortom, door dingen rondom mij, vandaag, hoe simpel ook. Ik observeer, evalueer en gebruik.

Hoe combineer je je werk als kunstenaar met je persoonlijke leven?

Ik ben mijn werk, mijn kunst. Er is geen aan- en uitknop in wat ik doe. Het is geen job of een carrière. Het is mijn leven en het is aanwezig op elk moment van de dag.

Wat zijn je dromen of doelen als kunstenaar?

De mogelijkheid krijgen om enorm veel mensen mijn verhaal te laten ontdekken. Heel cliché maar bereikbaarheid is belangrijk voor mij.  Mijn werk straalt positiviteit en blijdschap uit en dat wil ik delen. Het zou fantastisch zijn om mijn werk op groter formaat op openbare plekken te tonen.

Imagination is the beginning of creation. You imagine what you desire, you will what you imagine, and at last, you create what you will. Ik denk wel dat je je kan vinden in dit citaat van G.B. Shaw. Past dit bij jezelf als kunstenaar en je werk? Of heb je een ander citaat dat nauwer aansluit?

Dat past inderdaad voor een groot stuk bij mij en mijn werk. Fantasie is een boeiend werktuig als basis voor het maken van kunst. Als fantasie goed gevoed wordt door fascinerende observaties, dan krijg je een uniek verhaal. Ik vertel nooit mijn hele verhaal maar probeer de toeschouwer te motiveren om zijn eigen verhaal te schrijven, iets nieuws te ontdekken in mijn kleuren, vormen en flarden van teksten en eigen fantasie te gebruiken om eigen denkpatronen te veranderen. Fantasie is voor mij geen voorgekauwd uitgeschreven verhaal maar een ontdekkingstocht waar de buitenwereld geen vat op heeft. Mijn kunst is een werktuig om weer te leren fantaseren, los te durven laten wat is en te kunnen dromen van wat zou kunnen zijn.

De tentoonstelling opent op 1 december in de Antwerpse Wolstraat 24. Vanaf 15 december draven de paarden opnieuw richting Spanje.