Een magazine of platform als dat van Entrr komt maar tot stand dankzij de kennis, het vakmanschap en de gedrevenheid van zij die er hun medewerking aan verlenen. Voor bijdrages over kunst en zielsverwanten doen we graag een beroep op Kunstflaneur, een onafhankelijke kunstminnaar en -blogger met een duidelijke visie. ‘Flaneren’ betekent ‘wandelen om te kijken en gezien te worden’. In dit artikel belichten we beide aspecten van deze tweeledige activiteit, want we laten de man aan het woord die achter het pseudoniem Kunstflaneur schuilgaat. Al jaren combineert Yves Joris een vaste job in de financiële wereld met een passie voor esthetiek, vooral dan voor jonge en beginnende kunstenaars, van wie hij de verhalen een podium op de wereld verschaft.

Shift van schrift naar beeld

Zijn eerste stappen in de boeiende wereld van creatie zette Yves Joris een goede twintig jaar geleden, in de literatuur meer bepaald, als redacteur van Creatief Schrijven. De stichtende rol die hij in die hoedanigheid opneemt, als begeleider van jonge talenten, vervult hij in zekere zin nog, maar nu in de sector van de beeldende kunsten, die hij vooral de laatste tien jaar exploreerde. Yves Joris: ‘In mijn schrijven voel ik me veel meer dan een gewone journalist. Ik heb de luxe om te “flaneren”, om creaties en objecten op een rustige manier te bekijken, vanuit meerdere perspectieven. Er is bij mijn geen haast of druk. Ik wil letterlijk “mee-kijken”, met de persoon naast mij of met de kunstenaar.’

Aan jezelf ken je de wereld

Kijken is voor Yves een actieve bezigheid, net als schrijven. ‘Mijn boodschap is dat mensen zélf moeten kijken en oordelen of ze iets mooi vinden of niet, of een kunstwerk hen raakt. Ik ben geen “voorschrijver” van kunst. Je bent als liefhebber zélf de esthetische norm, niet zij van wie je je afvraagt of die het kunstwerk wel mooi zullen vinden. Dan ga je immers voorbij aan de essentie. De reden om een kunstwerk mooi te vinden of te kopen, moet je bij jezelf vinden, dat primeert. Is het een meerwaarde voor je woning of appartement, dan vervult het ook zijn secundaire rol.’

De kunst van het kijken

Platgetreden paden zijn weinig of niet aan hem besteed. ‘Niet dat die geen waarde hebben, ze vertegenwoordigen gewoon minder mijn insteek. Je kunt kunst ex cathedra benaderen, vanuit je autoriteit of notoriëteit, maar dat is niet mijn aanpak. Ik vertrek vanuit een dialoog, samen met en naast mensen. Ik bekijk een werk met mijn eigen ogen en probeer dat ook te doen met de ogen van wie naast mij staat. Ik heb geen academische rol, wat niet wegneemt dat ik een en ander wel wil plaatsen in een hedendaagse of kunsthistorische context, want die is wel degelijk verklarend en verrijkend.’

Op expeditie

Yves Joris is vooral te vinden in kleinschaliger galerieën en expo’s. ‘Daar vind je ook vandaag nog trouvailles, bijzondere werken waar een boeiend en authentiek verhaal achter zit. Zij vormen het voorwerp van mijn blog, eerder dan persberichten, die vaak ophouden op het punt waar het net boeiend wordt. Ik kijk verder dan de usual suspects, bij wie durf soms het onderspit delft uit vrees dat het financieel rendement op de investering uitblijft. Mijn blog biedt een forum aan kunstenaars en galerieën van mijn keuze, waar ik zelf achter sta, die me aanspreken en raken.’

Storytelling

Wanneer een kunstenaar hem aanspreekt, dan komt het verhaal achter diens werk vaak als vanzelf. Yves: ‘Ik neem de tijd voor een kunstenaar, ik flaneer mee met hem, we gaan samen op wandel en dan vind ik het verhaal wel, omdat ik er tijd voor maak. Luisteren is dan mijn belangrijkste taak, omdat niet elke interpretatie even duidelijk is. Voor ik iets neerschrijf, wil ik alles weten over invloeden, toekomstvisies en -perspectieven… Enkel op die manier schrijf ik een verhaal dat een kunstenaar en zijn kunst vooruithelpt. Ik ga ook niet aan de slag als ik iets zelf niet mooi vind. Mijn onafhankelijkheid is mijn kracht en ze is me dierbaar.’

De relativiteitstheorie van kunst

Wat Kunstflaneur in zijn blog schrijft, is geen verkapt koopadvies voor verzamelaars. ‘Programma’s als Stukken van Mensen hebben absoluut hun merites, maar creëren bij sommigen de ijdele hoop op een “Win for Life”-item in hun eigen collectie of op zolder. Laten we wel wezen, als je een stuk van een beginnende kunstenaar koopt, dan heb je geen garantie dat het ooit meer dan zijn aankoopprijs zal opbrengen. Maar daar gaat het in wezen ook niet om. De vraag die je je moet stellen, is of je het mooi vindt en of je het kunt betalen, de echte waarde is vaak de waarde die jij eraan hecht. In theorie moeten we waarde en esthetiek van elkaar loskoppelen, maar in de praktijk vloeien ze maar al te vaak weer samen.’

Dubbelzijdig advies

Welk advies hij dan wel wil en kan geven? ‘Probeer naar een werk te kijken zoals ik dat doe,’ concludeert Yves. ‘Neem je tijd om te kijken en te genieten, om te flaneren – ook langs kleine galerieën, waar toptalent kan hangen. Koop in de eerste plaats voor de esthetiek. Een investering die later een veelvoud opbrengt is eerder uitzondering dan regel.’

Ook voor jonge en beginnende kunstenaars heeft hij nog een advies in petto. ‘Ik ontvang vaak uitnodigingen, begeleid door een pdf’je en een slotzin waarin de hoop wordt uitgedrukt dat we elkaar op de vernissage zullen ontmoeten. Op die manier kwaak je niet als luidste in de kikkerpoel. Kunst heeft nood aan de juiste omkadering en die begint bij de eigen communicatie. Durf op te vallen, creëer content, gebruik sociale media, herhaal met de regelmaat van een klok, kom naar buiten en bouw een netwerk op, zie dat je gezien wordt, zoals een goed flaneur. Geloof in de kracht van het woord en de verspreiding ervan.’

Wil je mee flaneren? Abonneer je dan hier.