Zeg nooit dat je geen tijd had om te schrijven

Marieke De Maré is schrijver en performer, ze organiseert theaterateliers en is docent creatief schrijven. Ze zit in de laatste rechte lijn voor haar tweede boek en is bovendien ook nog mama van drie dochters. Toch vond ze de tijd om voor VERZIN een enthousiast interview te geven over leven en schrijven.

Marieke is woordkunstenaar, maar terwijl ze deze term in de mond neemt, voegt ze er onmiddellijk aan toe dat ze het een moeilijk woord vindt, waardoor ze zich doorheen de jaren als verhalenmaker voorgesteld heeft. “Enerzijds vertel ik heel graag verhalen, maar anderzijds ben ik ook iemand die heel graag luistert naar mensen. De informatie die ik rondom mij bijeensprokkel, vormt vaak de basis van alles wat ik doe. Of het een installatie of een podcast is, een theaterstuk met jongeren of lesgeven; menselijk contact vormt de basis.”

De speeltuin nooit verlaten

Al op jonge leeftijd studeerde Marieke woordkunst, omdat het duidelijk was dat ze daar iets moest mee doen. “Verhalen vertellen, schrijven, lezen, toneel: het was voor mij een speeltuin die ik als volwassene nog steeds niet heb verlaten.” Ze voegt er speels aan toe dat ze tweeling is en dat keuzes maken en neen zeggen niet de sterkste punten van dit sterrenbeeld zijn. Maar met ouder te worden wordt haar focus duidelijker. Ze wil boeken schrijven en vervolgens deze boeken ook voorlezen aan mensen. De teksten vormen dan ook vaak de basis voor verdere artistieke experimenten zoals toneel, podcasts, …

Een constante zoektocht

“Als ik soms hoor wat mijn cursisten allemaal meegemaakt hebben, dan besef ik dat ik uit een heel warm nest kom waar de grootse en spannende verhalen niet voor het oprapen lagen. Ik maak dan ook van de kleine zaken die ik beleef grote(re) verhalen en verwerk ze tot fictie. Misschien is het wel een manier om bepaalde angsten van me af te schrijven (lacht).” Marieke omschrijft zichzelf als een optimist die overal schoonheid wil zien. Het is dus ook een constante zoektocht naar het mooie in de tristesse. “Het resultaat van deze zoektocht kan je best omschrijven als een Gesamtkunstwerk. Mijn werk stopt nooit. Ik ben steeds op zoek naar materiaal dat ik dan later op een of andere manier verwerk in mijn werk.”

“Mijn werk stopt nooit. Ik ben steeds op zoek naar materiaal dat ik dan later op een of andere manier verwerk in mijn werk.”

“Ik was geen schrijver.”

“Mijn werk.” Het grote woord is gevallen. Hoe staat het met het nieuwe boek? In 2020 verscheen haar debuut Bult net voordat we allemaal tot een wereldwijde quarantaine gedwongen werden. Drie jaar later zit Marieke in de laatste rechte lijn voor haar tweede boek. Eind juni stuurde ze een proefversie van het nieuwe manuscript naar haar redacteur met in haar achterhoofd het idee dat ze dan in juli kon genieten van vakantie. Het bleek achteraf anders te lopen. “Ik heb nog nooit zo hard aan mijn boek gedacht als tijdens deze maand,” lacht ze. Of er een groot verschil is tussen het schrijven van het eerste en het tweede boek? Marieke beaamt het volmondig. Ze is nog banger voor het tweede boek. Wie debuteert, is nog geen schrijver, en dat vond ze zalig omdat er geen verantwoording moest worden afgelegd. “Nu polst iedereen naar mijn tweede boek. Goed bedoeld, maar het legt wel extra druk. Daarom denk ik vaak terug aan de woorden van Bart Moeyaert, van wie ik vier jaar les kreeg: ‘Schrijf je tweede boek alsof het je derde is.’ Maar ik moet toegeven dat het gemakkelijker gezegd dan gedaan is.”

“Mijn lessen zijn ontmoetingen.”

Zelf geeft ze al twintig jaar les aan de kunstacademie. Op 18-jarige leeftijd kreeg ze de mogelijkheid om het vak verteltheater te geven in Roeselare en dat deed ze tot twee jaar geleden. Toen kwam haar boek uit en was het een geschikt moment om de richting creatief schrijven op te starten. Ze had immers al zoveel gelezen en veel van deze boeken bewerkt tot toneelstukken. De romans vormden de basis voor het verteltheater en tegelijk kon ze ook putten uit haar ervaring als schrijver. Ondertussen geeft ze halftijds les aan vier groepen aspirant-schrijvers. Vol enthousiasme voegt ze er onmiddellijk aan toe dat ze het supergraag doet. Ze omschrijft het als de perfecte balans tussen geven en krijgen. “Schrijven is samen kunst maken. Lessen worden ontmoetingen waar we veel energie uit putten. We leren van elkaar. Iedereen heeft een eigen stijl, een eigen verhaal. Ik vergelijk schrijven vaak met een museumbezoek waar je geniet van het uiteindelijke resultaat van een kunstwerk, zonder dat je echter mag vergeten hoe lang een kunstenaar wellicht bezig geweest is met de ideale lichtinval en het kleurenpalet.”

Weinig kritiek, veel feedback

Ook positieve terugkoppeling over het werk ligt Marieke nauw aan het hart. Ze vertelt me dat mensen vaak naar de les komen om feedback te krijgen, wat zich vaak laat vertalen in “vind je het goed” of “vind je het slecht”. Beginnelingen krijgen van haar te horen dat ze weinig kritiek zullen krijgen, maar wel feedback. Aan de hand van vragen en opmerkingen, wil ze mensen aan het denken zetten zonder een direct waardeoordeel over de tekst te vellen. Ze zal nooit zeggen wat goed of slecht is. Je kan er wel gevoelens bij hebben. “‘Ik las dat niet zo graag’, geeft een heel ander gevoel dan ‘ik vond dat slecht’.” Iedere docent heeft immers een eigen smaak en aanpak. Of de volgende uitspraak klopt? ‘Veel cursisten zijn onzeker. Ze denken dat ze niet kunnen schrijven, maar komen toch naar de les.’ Nee. “Tegen deze gedachte ga ik hard in. Iedereen heeft immers een eigen verhaal en schrijfniveau waarmee ze aan de slag gaan. De studenten doorlopen een lang traject van drie jaar waarin ik hen op enthousiaste manier duidelijk maak dat schrijven bloed, zweet en tranen kost (lacht).” Of ze zelf ook bepaalde kritiek heeft gekregen die ze nog steeds ter harte neemt? Opnieuw duikt de naam van Bart Moeyaert op. “Zeg nooit dat je geen tijd hebt gehad, want tijd heb je niet, tijd maak je.” Dus wie ooit bij Marieke dit excuus gebruikt, zal genadeloos naar het (straf)schrijfbankje verwezen worden. Geen kritiek, maar wel enthousiaste en strenge feedback.

Dit artikel verscheen eveneens in Verzin.