Aan de Ooidonkdreef 5, in Bachte-Maria-Leerne, ligt een plek die op het eerste gezicht nog nauwelijks verschilt van het omliggende landschap. Geen majestueus kasteel, geen museale hoogmoed. Goed Te Réables is een oude hofstede waar de Leie zich traag door het groen slingert, waar de bomen hun takken als armen spreiden en waar het gras zacht ritselt in de wind. Hier, op deze plek, werd het Ooidonk Art Festival 2025 georganiseerd.

Dit festival durft de dialoog aan te gaan met de natuur, zonder zich boven haar te plaatsen. De kunstenaars die hier hun werk tonen, lijken zich bewust van een oud geheim: dat kunst nooit een losstaande daad is, maar het fluisteren van een stem die het verhaal van de natuur voortzet, verdiept en overstijgt. In Goed Te Réables ervaar je die gedachte in elke hoek, tussen elk kunstwerk en elke boom. Die samenhang is niet toevallig, maar het resultaat van een doordachte visie. Francis Maere, curator en initiatiefnemer, weet als geen ander hoe kunst en omgeving elkaar kunnen versterken.

Met zijn jarenlange ervaring als galeriehouder en zijn fijnzinnige antenne voor kwaliteit, selecteert hij niet enkel kunstwerken, maar samen met zijn zoon Arnaud stemt hij klankkleur en ritme op elkaar af zoals een dirigent een partituur leest. Zijn curatorschap is niet sturend maar uitnodigend: hij laat kunstenaars ademen, vertrouwt op de kracht van het werk en kiest plekken waar de sculpturen vanzelf lijken op te duiken uit het landschap.

Maere gelooft dat kunst pas echt tot haar recht komt als ze ingebed is in een groter verhaal. Niet opgesloten in een white cube, maar open voor wind, licht en stilte. Zijn festival is geen podium, maar een veld van ontmoeting. Zoals Chagall ooit zei: “great art picks up where nature ends.” Dankzij Francis Maere begint die kunst hier, in het ritme van de Leie, in het schaduwspel van bomen, precies waar de natuur haar adem even inhoudt.

Kunst als voortzetting van het landschap

Het valt op hoe het landschap niet enkel achtergrond is, maar zelf deel wordt van de tentoonstelling. De werken staan niet op een podium, maar worden organisch onderdeel van hun omgeving. Ze lijken gegroeid uit dezelfde aarde. Het is alsof het festival een veld creëert waarin kunst en natuur samen een nieuw organisme vormen, een hybride ecosysteem van materie en betekenis.

Het werk van Koen Vanmechelen is daar exemplarisch voor. Zijn beelden van hybride dieren en organische vormen lijken hier geboren uit de bodem en de lucht, ze zijn zowel vreemd als vertrouwd, als een verlengstuk van de natuurlijke cyclus. Je voelt dat ze zonder moeite tussen het riet, de bomen en het water gedijen, alsof ze altijd al deel uitmaakten van dit ecosysteem.

Even verder bevindt zich The man writing on water van Jan Fabre. Dit is een poëtische sculptuur van een gouden figuur die met zijn vinger het oppervlak van het water raakt. De installatie van zeven badkuipen verwijst naar de schepping en nodigt uit tot contemplatie. Zoals bij Fabre vaker, balanceert het werk tussen sacrale ernst en speelse symboliek. In de tuin van Goed Te Réables lijkt de man te schrijven op wat verdampt: vergankelijkheid als boodschap. Zijn gebaar raakt niet alleen het water, maar ook onze verbeelding.

Marc Chagalls gedachte als leidraad

“Great art picks up where nature ends.” Deze woorden van Marc Chagall bieden voor mij een sleutel tot het begrijpen van de bijzondere relatie tussen kunst en omgeving op dit festival. Kunst vult de open plekken in de natuur in, brengt bewegingen en verhalen aan die het landschap zelf niet kan uitspreken.

De natuur zet grenzen, maar kunst opent nieuwe horizonten. Waar de rivier haar loop voltooit, waar een boom haar laatste blad laat vallen, daar begint de kunst haar verhaal. Soms is dat een echo van wat al aanwezig was, soms is het een sprong in het ongewisse. In elk geval nodigt ze uit tot een andere manier van kijken, ervaren en denken.

Deze gedachte wordt zichtbaar in het werk van herman de vries, die in zijn ecologische ingrepen het verband tussen mens en natuur onderzoekt. Zijn kunst is geen toevoeging, maar eerder een aanraking, een zachte overgang waar natuur en cultuur samenvloeien. Het is alsof hij laat zien dat het onderscheid tussen natuur en kunst kunstmatig is, en dat ze samen een continuüm vormen.

Dialoog tussen materie en licht

Ook het licht speelt een niet te onderschatten rol in de dialoog tussen kunst en natuur. De lange zomerdagen veranderen voortdurend de manier waarop de sculpturen en installaties worden ervaren. Zonlicht en schaduw, reflectie en breking worden een integraal onderdeel van de werken zelf.

Neem bijvoorbeeld het subtiele werk van Sylvie Martens, waar de invloed van Turner en Constable niet ontkend kan worden. Haar wolken doen op deze snikhete dag dromen van de poëtische schaduw en koelte die ze op het land zouden toveren.

Tony Matelli confronteert op een heel andere manier. Zijn hyperrealistische beelden van menselijke fragmenten lijken in contrast te staan met het organische groen. Toch ontstaat ook hier een spanning die de bezoeker uitnodigt om na te denken over de verhouding tussen mens, natuur en kunst. Zijn werk is als een stil protest, een reflectie op onze plaats in een wereld die we niet volledig beheersen.

Materiële resonantie met de omgeving

De keuze van materialen versterkt die verbinding tussen kunst en natuur. Het festival toont een brede waaier aan materialen, van verweerd hout en roestig metaal tot glimmend brons en zacht keramiek. Elk materiaal heeft zijn eigen tempo van vergaan en veranderen, zijn eigen manier van reageren op de omgeving.

Pol Bury’s kinetische sculpturen, bijvoorbeeld, reageren op de kleinste zucht wind en brengen beweging in een verder stil landschap. Ze herinneren eraan dat natuur en kunst dynamisch zijn, nooit statisch, en dat hun relatie leeft in de voortdurende wisselwerking van krachten.

In de schuren en binnenruimtes zijn werken van Sofie Muller te zien, wier stukken de kwetsbaarheid van materie exploreren. Haar kunst voelt aan als een momentopname van het verstrijken van tijd, een bevroren adem die nog steeds pulseert. In de aanwezigheid van het ruwe hout van de schuur krijgen haar fragiele objecten een extra kracht, alsof het gebouw zelf haar kwetsbaarheid ondersteunt.

Tekst en stilte: taal in de natuur

Tussen de sculpturen vallen ook woorden op, zoals het werk van Stanislas Lahaut, dat subtiel in het gras ligt en de zin toont: “Can I stay a little longer, I am so happy here.” Deze eenvoudige woorden worden een filosofische uitnodiging om even stil te staan bij de relatie tussen mens en plek. Het is alsof de natuur zelf spreekt via deze tekst, een zachte vraag om aanwezig te mogen blijven in een ruimte die zich zelden aanbiedt als toevlucht.

Het festival als plek van ontmoeting

Het Ooidonk Art Festival is geen traditionele tentoonstelling, het is een plek waar kunst en natuur elkaar ontmoeten en samensmelten in een levendige dialoog. De grenzen vervagen, en wat overblijft is een gedeelde ruimte waarin betekenis ontstaat. Deze ruimte is kwetsbaar en krachtig tegelijk, uitnodigend en toch vol spanning.

Bezoekers worden uitgenodigd om zich open te stellen voor deze ontmoeting, om niet te snel te oordelen, maar te laten gebeuren wat tussen hen en het werk ontstaat. Het is een oefening in aandacht en verwondering, in het leren herkennen van wat Chagall beschreef als het moment waarop kunst de plek van de natuur overneemt en verder bouwt aan het verhaal.

Wanneer je na je wandeling weer de weg naar huis neemt, draag je meer mee dan beelden. Je neemt een ervaring mee van hoe kunst en natuur elkaar kunnen versterken en verrijken. Je draagt een besef van de voortdurende wisselwerking tussen mens en omgeving, en de rol die kunst daarin kan spelen.

De woorden van Stanislas Lahaut echoën nog na: “Can I stay a little longer, I am so happy here.” Dit festival laat je even toe die plek te zijn waar je gelukkig kunt zijn, zonder haast, zonder doel, enkel in het luisteren naar wat ontstaat wanneer kunst en natuur samenkomen.

Ooidonk Art Festival 2025
Goed Te Réables, Ooidonkdreef 5, 9800 Bachte-Maria-Leerne
Van 17 mei tot 31 augustus
www.ooidonkartfestival.be
Foto’s: Tijs Vervecken
Foto Sylvie Martens: Yves Joris