Pieter Hollants, het alledaagse als bronmateriaal

Voor Pieter Hollants is kunst geen discipline, maar een actie. Een daad van aandacht. Een beweging die begint in het alledaagse en zich pas later hecht aan woorden, vormen, betekenissen. ‘Het pad ontstaat door het te betreden,’ zegt hij, en alles in zijn praktijk lijkt dat te bevestigen.

Pieter vertrekt niet van een plan, maar van een impuls. Niet van een idee, maar van een handeling. Zijn werk groeit door het gewone te zien als een voorraadkamer van mogelijkheden.

Hij wandelde niet via de poorten van een academie de kunstwereld binnen, maar studeerde Productontwikkeling, richtte met vrienden een jeugdtheater op en combineerde beeldend werk met grafische vormgeving en duurzaam landschapsontwerp. Pas later durfde hij zichzelf kunstenaar te noemen. ‘Ik val volledig buiten het traditionele parcours,’ zegt hij. Maar juist die atypische route helpt hem: hij wacht niet op opdrachten of erkenning. Die houding loopt als een rode
draad door zijn beelden, gedichten, schilderijen en participatieve acties. Veel van wat hij vroeger organiseerde, zoals happenings in leegstaande gebouwen, omschreef hij destijds niet als kunst. ‘Maar eigenlijk waren het wel kunstuitingen’, beseft hij nu. Zijn sculpturen, gedichten en acties op zee vertrekken vanuit dat ene eenvoudige, maar radicale principe: eerst doen, dan begrijpen.

‘Ik toon bewust de constructie van elke sculptuur, als uitnodiging om te kijken hoe alles is gemaakt.’

Materiaal als richtingaanwijzer

Materiaal in de hand, een plek die zich aandient en de eenvoudige vraag wat er nu moet gebeuren: dat is zijn basishouding. ‘Alles begint bij het materiaal’, zegt Pieter. ‘Hout dat gebogen moet worden, plankjes die zich tegelijk in twee richtingen laten
forceren, een vorm die chaotisch wordt. Ik toon bewust de constructie van elke sculptuur, als uitnodiging om te kijken hoe alles is gemaakt.’
Pieters sculpturen zijn niet af wanneer ze zijn atelier verlaten. Vaak volgt er nog een tweede fase, waarbij ze een rol krijgen in acties, ensceneringen of rituelen. Soms letterlijk, zoals in sculpturen die hij te water laat. ‘Die mentaliteit maakt mijn werk bijna tot een ritueel’, zegt hij. ‘Elke actie is een onderdeel van een reeks; elke reeks opent een nieuwe mogelijkheid voor wat daarna komt.’ Die rituele dimensie wordt gevoed door zijn fascinatie voor sacrale aandacht, een term die hij met zorg kiest. Aandacht voor het nu, voor het moment van scheppen, voor de handeling zelf. Zo vormt het maken een spirituele daad, bijna zoals in scheppingsverhalen. Het werk ontstaat niet om iets voor te stellen, maar om het bewustzijn te laten groeien.

Het alledaagse als bron

Alledaagsheid vormt de kern van Pieters praktijk. Zijn sculpturen ontstaan uit toevallige ontmoetingen met materiaal; zijn gedichten uit toevallige ontmoetingen met mensen. Een gesprek met een vriend kan dagen later terugkeren als een gedicht over vriendschap, kwetsbaarheid of schoonheid.

‘Het maken vormt een spirituele daad, bijna zoals in scheppingsverhalen.’

Hij beschouwt het alledaagse als een training in aandacht: naar een theepot kijken, naar een landschap, naar een gebaar, naar hoe mensen zich tot elkaar verhouden.
Zijn bekendste werk is een grote houten theepot die tijdens een open atelierweekend in Leuven te zien was. Die verraste het publiek en zette zijn artistieke leven in beweging. ‘Iedereen ging met een glimlach naar buiten’, vertelt hij. ‘Het object, het proces, het tonen ervan: alles viel toen samen.’ Het werd een kantelpunt. Plots ontstonden samenwerkingen en nieuwe projecten. Ook die theepot kwam niet enkel uit zijn handen voort. Een WAT (Working Apart Together) met Koen Schetske speelde een cruciale rol. ‘Los￾vaste samenwerkingen zijn fijn en vruchtbaar. Ik moet alleen kunnen werken, maar heb ook samenwerking nodig.’ Het past bij zijn manier van creëren: autonoom én open, persoonlijk én gedeeld. Sinds de theepot trekt Pieter een steeds zichtbaarder spoor, ook al voelt het soms dat hij telkens opnieuw moet beginnen. Maar tegelijk merkt hij: het lukt. Hij werkt, hij toont, hij wordt gezien.

Deze tekst verscheen eerder in Kunstletters #032