Ik heb er lang over getwijfeld. Mag de auteur het onderwerp worden van zijn eigen schrijfsels? Het is ondertussen meer dan vijf jaar geleden dat ik de vraag kreeg van Steven Peters Caraballo of hij mijn portret mocht schilderen naar een foto die hij op internet had gezien. Daar ijdelheid niet vreemd is aan een flaneur stemde ik toe. Het resultaat liet me niet meer los. Na een aantal omzwervingen hangt het beeld nu in mijn locus artis en ging ik op zoek naar de woorden om het (zelf)beeld te vergezellen.

Portretkunst is een venster op de ziel, een spiegel waarin tijd en vergankelijkheid worden vereeuwigd. Doorheen de eeuwen heeft deze kunstvorm een cruciale rol gespeeld in het vastleggen van identiteit, zowel in fysieke als in psychologische zin. De schilderkunst van Steven Peters Caraballo, en in het bijzonder zijn Portret van een kunstflaneur die zich met een kritische blik door de kunstwereld beweegt (ok, ik geef toe dat ik de titel zelf verzonnen heb), nodigt uit tot een introspectieve reis. De confrontatie met dit schilderij is niet alleen een ontmoeting met kunst, maar ook een confrontatie met mezelf. In zijn werk herken ik echo’s van Oscar Wildes roman The Picture of Dorian Gray, waarin het portret een tragisch symbool wordt van de vergankelijkheid van schoonheid en de onveranderlijkheid van het innerlijk. Tegelijkertijd denk ik terug aan Dalkey waar ik me als een literaire dandy waagde aan A Portrait of the Artist as a Young Man van James Joyce, waarin de protagonist zichzelf tracht te ontdekken in een wereld die hem voortdurend probeert te definiëren.

Het portret als spiegel

“Every portrait that is painted with feeling is a portrait of the artist, not of the sitter,” schreef Oscar Wilde. In Caraballo’s werk wordt deze gedachte dubbel en wederkerig tastbaar: terwijl ik mezelf bekijk in het schilderij, zie ik niet enkel mijn uiterlijk, maar ook mijn onzekerheden, herinneringen en dromen weerspiegeld in de penseelstreken. Net als Dorian Gray sta ik oog in oog met een beeld dat de tand des tijds lijkt te trotseren, terwijl mijn eigen gelaat in de momentane werkelijkheid verandert. De subtiele vervagingen en kleurovergangen suggereren dat identiteit immers niet statisch is, maar in voortdurende interactie staat met de omgeving en de tijd.

De confrontatie met mezelf in het schilderij speelt zich af op het snijpunt tussen twee temporele ervaringen: kronos, de lineaire, meedogenloze tijd die onherroepelijk verder schrijdt, en kairos, de tijd van het betekenisvolle moment, waarin alles lijkt stil te staan. In het portret zie ik de sporen van kronos, de rimpels en de schaduwen die langzaam maar zeker bezit nemen van mijn gelaat. Tegelijkertijd vangt het kunstwerk een kairos-moment: de blik, het ogenblik waarin verleden en heden samensmelten en een diepere betekenis onthullen. Dit portret is zowel een herinnering aan mijn sterfelijkheid als een moment van eeuwige zelfreflectie.Net zoals Dorian Gray’s portret uiteindelijk de waarheid onthult die hij zelf ontkent, dwingt Caraballo’s schilderij mij om mijn eigen evolutie onder ogen te zien—de sporen van het verleden die zich onverbiddelijk op mijn gezicht aftekenen.

Flaneren tussen schoonheid en vergankelijkheid

Caraballo’s schilderij confronteert mij inderdaad met de onontkoombare realiteit: de tijd schrijdt voort, schoonheid is vluchtig, en niets blijft onaangetast. Net zoals Dorian Gray in Wildes roman de uiterlijke perfectie nastreeft zonder rekening te houden met de gevolgen, ervaar ik de verleiding om stil te blijven staan in de illusie van het moment. Toch biedt dit schilderij een tegenwicht; het nodigt mij uit om schoonheid te vieren zonder de onontkoombare veranderingen te ontkennen. Caraballo’s penseelvoering laat ruimte voor reflectie: in het spel van licht en schaduw, van scherpte en vervaging, bevindt zich een poëtische herinnering aan de vergankelijkheid.

Vergankelijkheid gevangen in penseelstreken

Oscar Wilde vatte het idee van eeuwige jeugd samen in de woorden: “The secret of remaining young is never to have an emotion that is unbecoming.” Deze uitspraak werpt een fascinerend licht op Caraballo’s portret, waarin de flaneur schijnbaar zweeft tussen de sereniteit van aanvaarding en de onrust van innerlijke transformatie. De subtiele nuances in de uitdrukking laten zien dat jeugd niet slechts een fysieke staat is, maar een mentale houding, gevormd door het vermijden van emoties die ons naar beneden trekken. Dit schilderij, in al zijn melancholie en hoop, herinnert ons eraan dat ware jeugd schuilt in een bewuste benadering van het leven.

Schoonheid, tijd en authenticiteit

De obsessie voor schoonheid die Dorian Gray verteert, contrasteert met mijn eigen ervaring bij het bekijken van Caraballo’s portret. In plaats van te proberen de tijd te ontlopen leer ik net dat schoonheid zich net in de acceptatie van verandering bevindt. Het portret toont mij niet alleen wie ik was, maar ook wie ik word. Caraballo’s penseelstreken benadrukken imperfecties in plaats van ze te verhullen. Dit schilderij is geen stilstaand beeld, maar een levendig document van transformatie en introspectie. De confrontatie met mezelf in dit portret laat me nadenken over mijn eigen vergankelijkheid en de onvermijdelijke vooruitgang van de tijd. Kronos eist zijn tol, maar in kairos vinden we momenten van schoonheid die ons verbinden met onze essentie.

Dialoog tussen kunst en ego

Caraballo’s Portret van een kunstflaneur die zich met een kritische blik door de kunstwereld beweegt is niet alleen een visuele meditatie over de relatie tussen kunst en tijd, maar ook een introspectieve ervaring. Net zoals Dorian Gray uiteindelijk geconfronteerd wordt met de waarheid die zijn portret onthult, word ik als beschouwer uitgenodigd om de sporen van tijd en ervaring in mijn eigen gelaat te erkennen.

In een wereld die geobsedeerd is door oppervlakkige perfectie, biedt Caraballo een diepere visie: een kunstwerk dat niet enkel een moment vastlegt, maar ook een dialoog aangaat met de ongrijpbare aard van het bestaan. Zoals Wilde ooit schreef: “Behind every exquisite thing that existed, there was something tragic.” Dit portret brengt die tragische schoonheid subtiel tot uiting, en nodigt mij uit om stil te staan bij de kracht van portretkunst als een reflectie van mezelf en mijn vergankelijke aard.