Uitgevers, het zijn de poortwachters van de literaire wereld die de kwaliteit van onze literaire nalatenschap bewaken. Uitgevers zijn makers van dromen, maar ook genadeloze heersers die beslissen over de toekomst van uw woorden. In deze reeks willen we een beeld schetsen van de persoon achter uw literaire dromen. Voor dit interview trok ik virtueel naar Pelckmans Uitgevers om mijn vragen voor te leggen aan Julie Verhaert, uitgever van kinder- en young adultboeken, en fictie en poëzie voor volwassenen.
Julie beseft dat haar werk een groot spectrum omvat en voegt er onmiddellijk lachend aan toe dat thrillers niet binnen haar vakgebied vallen. Net zoals bij vorige interviews valt het me op dat je weinig vragen moet stellen aan uitgevers. Zodra ze beginnen te vertellen, wisselen passie voor het vak, tips voor beginnende schrijvers en leuke anekdotes elkaar af. Ook nu is dit niet anders. Het enthousiasme waarmee Julie in 2020 aan deze uitdaging begon is niet afgenomen. Tijdens haar studies liep ze stage bij Van Halewyck. Na het afstuderen en de overname door Pelckmans kwam ze er in 2016 opnieuw terecht, eerst als marketeer, vervolgens in de rol van uitgever. Ze beaamt dat haar marketing- en communicatieachtergrond haar helpen om met een gezonde, kritische blik auteurs en boeken te scouten.
De auteur is een ambassadeur
Natuurlijk vallen er dagelijks digitale manuscripten in de mailbox, maar Julie bevestigt dat ze naast overlegmomenten met haar zeven collega-uitgevers en de opvolging van lopende titels ook vaak de baan op is. De uitgever is een handelsreiziger van het woord geworden. De boekenmarkt kampt al jaren met afnemende oplages en ontlezing. Daarom is het niet alleen belangrijk om een goed boek aan de lezer te brengen, maar ook om schrijvers te coachen. Van auteurs wordt immers meer verwacht dan louter manuscripten aanleveren. “Je kunt geen fonds bouwen met mensen die niet openstaan voor feedback van een uitgever, noch met auteurs die niet naar buiten willen komen,” omschrijft Julie een deel van haar taak. “Wij coachen auteurs ook om in het voetlicht te treden, want zij zijn de beste ambassadeurs van hun werk. Waar moet je op letten als je je doelgroep wilt aanspreken? Het maakt onderdeel uit van het totaalpakket waarbij we de auteur ondersteuning bieden.”
De wereld is een literair onderwerp
Op mijn vraag of er momenteel literaire onderwerpen zijn die ‘hot’ zijn, antwoordt Julie dat de wereld een literair onderwerp is. Topics die het nieuws en de media beheersen, vormen dankbare inspiratie voor menig schrijver. Maar evenzeer is het mogelijk dat Julie een columnist aanspreekt omdat diens kort stukje proza een perfect plot voor een kinderroman in zich huist. Inclusie speelt natuurlijk ook een grote rol. De blik van makers met de meest uiteenlopende achtergronden levert mooi werk en verrassende inzichten op.
Volg de richtlijnen
Pelckmans Uitgevers heeft een manuscripten-mailbox waarin dagelijks tientallen manuscripten belanden. Net zoals tijdens vorige interviews met andere uitgevers verneem ik de bekende anekdotes van auteurs in spe die hun werk bij alle uitgeverijen aanbieden zonder aandacht te hebben voor het fonds. Om frustraties te vermijden van zowel inzenders als redacteurs biedt Pelckmans op de website praktische tips aan. Vermijd bijvoorbeeld te allen tijde om een pdf van je manuscript te sturen met als enige boodschap: ‘Hierbij mijn pennenvrucht. Veel leesplezier.’ De richtlijnen dwingen de maker eveneens om stil te staan bij de doelgroep: ‘Voor wie schrijf ik en welke boodschap wil ik aan mijn lezers geven?’ Let er ook op dat je de juiste uitgeverij aanspreekt. Het is een cliché, maar een eerste indruk blijft belangrijk. Temper uw verwachtingen Wat er gebeurt als een manuscript geselecteerd wordt? Al lachend vertelt Julie dat ze dan aan het proces begint om in de eerste plaats de verwachtingen te temperen. Vroeger waren oplages van tienduizend exemplaren de standaard, vandaag zijn die eerder de uitzondering. In haar doelgroep spreekt men bij een verkoop van 1.500 boeken al van een succesvol debuut. Vervolgens komen afspraken over deadlines en feedback aan de beurt. “Soms ben ik de boeman die duidelijk moet maken dat de enthousiaste oma van de auteur wellicht niet de best geplaatste persoon was om feedback te geven op een debuut. Vertrouw het oordeel van uw grootmoeder niet blindelings,” nuanceert ze haar feedback al lachend.
ChatGPT, uw creatieve vriend?
Ook hier volgt een genuanceerd antwoord. Artificiële intelligentie kan een mogelijke sparringpartner zijn tijdens het creatieve schrijfproces, wanneer het op een correcte manier ingezet wordt. Maar de creatieve makers negeren en alles blindelings overlaten aan een computer is een brug te ver voor Julie. Gelukkig is er voldoende creatieve instroom die niet berust op kunstmatige wijsheid. Op de vraag welke debuten ze recent uitgaf, somt ze enthousiast een handvol titels op: Donkerkiemer (Ilona Lodewijckx), Peninsula (Lieven Stoefs), Met jou is het anders (Hanne Eerdekens), Zeevonk (Wendy Huyghe) en Voor de nieuwe maan (Tine Lefebvre). Voortbouwen op die debutanten vindt ze belangrijk, maar tegelijk stopt de zoektocht naar nieuw talent nooit. In een tijdperk waarin digitale media de overhand hebben, ziet Julie haar beroep als een noodzakelijk tegengif. Het is de mening van elke uitgever bij Pelckmans Uitgevers dat boeken een essentiële rol spelen in het bieden van een evenwicht tegen de overweldigende aanwezigheid van digitale media. Julie ziet het als haar missie om de waarde en het belang van boeken te benadrukken in een steeds meer gedigitaliseerde wereld.
Ontdek meer van Kunstflaneur.be
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.