Margaret Lansink, dansen tussen realiteit en verbeelding

In de woelige zee van hedendaagse fotografie dobbert Margaret Lansink als een bedachtzame zeiler, haar lens gericht op de mysterieuze kusten van haar verbeelding. Haar werk is geen fotografie in de traditionele zin; het is eerder een poëtische dans tussen realiteit en verbeelding, een uitnodiging om de wereld te zien door de lens van intuïtie.

De koffiekoeken en bijhorende koffie heten me welkom wanneer ik de woning van Margaret Lansink en haar echtgenoot René Van Hulst betreed. Het is mooi om de synergie tussen beide kunstenaars te zien. Margaret toont haar beelden, terwijl René ze vaak voorziet van poëtische begeleiding. Dat doen ze ook tijdens het gesprek. Ze luisteren naar elkaar en vullen elkaars woorden aan.
In haar artist statement benadrukt Lansink de rol van intuïtie in haar creatieve proces. Ze beschouwt haar camera niet als een instrument om vast te leggen wat al bekend is, maar eerder als een medium om het onbekende te verkennen. Haar fotografie is een ontdekkingsreis, waarbij ze zich laat leiden door haar innerlijke stem en haar emoties. Het resultaat is een verzameling beelden die niet alleen de fysieke wereld vastleggen, maar ook de diepten van de menselijke ziel verkennen.

Het licht zien in Japan
Nochtans is ze pas op latere leeftijd met fotografie begonnen. Oorspronkelijk voedde ze haar creativiteit met schilderkunst, maar na enkele persoonlijke gebeurtenissen in haar leven besloot ze over te schakelen naar de fotografie. “In het begin legde ik vooral de nadruk op landschapsfotografie, maar ik voelde dat ik daar mijn ei niet kwijt kon. Mijn eurekamoment kwam er pas nadat een docent aan de FotoAcademie me de opdracht gaf om mijn eigen leven te fotograferen. Ik werd net als Cindy Sherman het onderwerp van mijn fotografie. Dit verhaal werd onder de titel Unchained mijn afstudeerproject in 2012. “
Tot 2017 vertaalde de zwaarte van haar leven zich in het zwarte van haar werk. “Ik maakte na mijn scheiding een moeilijke periode door die ik vastlegde in beelden. Die vastgeklikte emotie kan ik tot op vandaag nog perfect zien. Tijdens mijn verblijf in Japan bestudeerde ik hoe andere culturen met verlies en emoties omgaan, ik leerde er wabi sabi kennen en begrijpen. De beelden die in die periode ontstonden zijn terug te vinden in de reeks Borders of Nothingness en waren afgedrukt op washi-papier. Tijdens een reis in Portugal heb ik alle werken verscheurd, er opnieuw collages met bladgoud (kintsugi) van gemaakt. Het resultaat zorgde voor mijn doorbraak op Art Paris, waar ze als zoete broodjes over de toog gingen.”

De vrouwelijke blik
Lansinks werk nodigt de kijker uit om voorbij de oppervlakte te kijken en verborgen betekenissen te ontdekken die sluimeren onder het oppervlak van het alledaagse. Haar foto’s zijn vaak dromerig en surrealistisch, doordrenkt van een gevoel van mysterie en verwondering. Maar het zijn ook beelden die verbinden. “Ik zweef vaak boven het gesprek en observeer dan hoe we met elkaar in dialoog, in connectie treden. Waar is ons ego? Wie zijn wij? Vrouwen zijn in de kunst ook lang ondergeschikt gebleven. Het vrouwelijke beeld moet ook uit de erotiek gehaald worden. Het is een lastige en beladen term omdat het vaak vanuit een mannelijk beeld vertrekt. Ik wil dat vrouwen naar mijn beelden kijken en zich ook goed voelen. In mijn foto’s zie je vrouwelijk naakt, maar zonder dat het ooit expliciet wordt. Ik fotografeer het naakt niet als naakt, maar als een emotie en een verhaal. Dat heeft wellicht te maken met ouder worden. Dan dreig je onzichtbaar te worden. Ik vind het helemaal niet erg om niet meer nagefloten te worden op straat (lacht), maar het gaat verder dan dat. Je dreigt overal onzichtbaar te worden, terwijl je net zoveel boeiende verhalen te vertellen hebt. Bovendien zorgt de naaktheid ook voor de tijdloosheid van een beeld dat door kledij anders een bepaald momentum opgekleefd krijgt.”

Ik wil wakker liggen
“Ik lig ’s nachts graag wakker. De nacht brengt me inspiratie. Ik vind het dan ook helemaal niet erg om wakker te worden en te blijven. (lacht) Daar vindt steevast een deel van mijn creatief proces plaats dat ik onmiddellijk met René wil delen. Zijn feedback helpt me vaak om mijn beelden en ideeën nog scherper te krijgen. Soms ben ik dan de ganse dag bezig in mijn studio, maar op andere momenten kan ik lekker procrastineren omdat ik weet dat uit deze periode ook beelden zullen ontstaan.”

Te veel registratie, te weinig interpretatie
Op de vraag wanneer een foto kunst wordt, geeft Lansink een genuanceerd antwoord. Voor haar is het belangrijk dat een foto de pure registratie overstijgt. “Het beeld moet meer tonen dan het toont, kunstfotografie mag niet voor de hand liggend zijn. Wanneer je voor een foto staat, moet deze je als het ware lastig vallen. De ‘stopping power’ van een foto mag niet onderschat worden. Misschien daarom ook dat ik vaker inspiratie vind bij andere kunstdisciplines dan bij fotografie. Directe voorbeelden zijn schilders Gerhard Richter en Lucian Freud, maar meer recent ben ik compleet van mijn sokken geblazen door het werk van Lorna Simpson, waarbij schilderkunst en fotografie in elkaar overvloeien.

Langzame en doordachte contemplatie
De kracht van Lansinks werk is haar vermogen om de grenzen van fotografie te verleggen en het medium te gebruiken als een middel tot zelfexpressie en introspectie. Haar foto’s zijn niet alleen visuele artefacten, maar ook vensters naar haar innerlijke wereld, waar dromen en herinneringen zich vermengen tot een complex weefsel van beelden en emoties. Door haar focus op intuïtie daagt ze ons uit om onze eigen perceptie van de wereld te heroverwegen. Haar werk herinnert ons eraan dat fotografie meer is dan alleen het vastleggen van het moment; het is een middel tot zelfontdekking en creatieve expressie. In een tijdperk waarin de wereld steeds meer wordt gedomineerd door oppervlakkigheid en instant gratificatie, is Lansinks fotografie dan ook een verfrissende herinnering aan de kracht van langzame, doordachte contemplatie.